دکتر فردین احمدی؛ پیشگام خوانش تمدنی نهجالبلاغه و پرکارترین پژوهشگر تقوا در ایران معاصر
دکتر فردین احمدی؛ چهره شاخص و پرکار پژوهشهای معاصر نهجالبلاغه با تمرکز بر «تقوا» و مسائل راهبردی جامعه امروز
در سالهای اخیر، نام دکتر فردین احمدی بیش از هر زمان دیگری در فضای علمی، فرهنگی و پژوهشی کشور با نهجالبلاغه گره خورده است؛ پژوهشگری که با نگاهی مسئلهمحور، کاربردی و تمدنی، موفق شده است آموزههای علوی را از متن تاریخ به متن زندگی امروز جامعه ایرانی و اسلامی بیاورد و آن را به زبان حقوق، مدیریت، سازمان، عدالت اجتماعی، سرمایه اجتماعی و سبک زندگی بازخوانی کند.
آنچه پژوهشهای دکتر احمدی را از بسیاری آثار مشابه متمایز میسازد، تمرکز منسجم، عمیق و هدفمند بر مفهوم «تقوا» بهمثابه یک سازوکار تمدنی است؛ نه صرفاً یک فضیلت فردی یا توصیه اخلاقی. او تقوا را در نهجالبلاغه بهعنوان یک نظام تنظیمگر حقوق و تکالیف، یک الگوی پیشگیری از فساد، یک بنیان فرهنگ سازمانی سالم و یک موتور تولید سرمایه اجتماعی تحلیل کرده است؛ رویکردی که در ادبیات پژوهشی معاصر، کمتر به این انسجام و گستره دیده میشود.
در فهرست آثار علمی در حال انتشار و نگارش دکتر فردین احمدی، تاکنون بیش از سیزده عنوان مقاله تخصصی با محوریت نهجالبلاغه و اندیشه علوی ثبت شده و این عدد، بنا بر برنامه پژوهشی اعلامشده، بهزودی از مرز بیست مقاله علمی ـ پژوهشی عبور خواهد کرد. نکته قابل توجه آن است که این آثار، صرفاً تکرار مباحث کلاسیک اخلاقی نیستند، بلکه هر یک به یک مسئله واقعی و معاصر پاسخ میدهند.
از جمله مهمترین محورهای پژوهشی وی میتوان به این موارد اشاره کرد:
تقوا بهمثابه سازوکار تنظیم حقوق و تکالیف خانوادگی در الگوی علوی با مطالعه تطبیقی رویههای معاصر حقوق خانواده؛
تقوا و پاسخگویی سازمانی با رویکرد پیشگیری از سوءرفتار اداری در سازمانهای دولتی و خصوصی؛
تقوا و بازتولید فرهنگ سازمانی سالم با تمرکز بر ارتقای رضایت کارکنان؛
کاربست تقوا در گزینش و انتصاب مدیران با تبیین فقهی و تحلیلی برای سازمانهای معاصر؛
تقوا، عدالت اجتماعی و کرامت انسانی در پیوند میان نهجالبلاغه و نظریه عدالت در اندیشه امام خمینی(ره) و رهبر معظم انقلاب اسلامی؛
تقوا و سرمایه اجتماعی با تحلیل نقش اخلاق علوی در شکلگیری انسجام ملی؛
تقوا و دفاع از مظلوم با بازخوانی آموزههای نهجالبلاغه در گفتمان انقلاب اسلامی با تأکید بر مسئله فلسطین و غزه؛
و نیز شاخصسازی سبک زندگی اخلاقمحور بر پایه مکتب علوی.
ویژگی برجسته این آثار، حرکت همزمان در سه سطح مفهومی، کارکردی و اجرایی است. دکتر احمدی در آثار خود ابتدا مفهوم تقوا را از منظر نهجالبلاغه با دقت علمی واکاوی میکند، سپس کارکردهای اجتماعی، مدیریتی و حقوقی آن را تحلیل کرده و در نهایت، به شاخصسازی و ارائه الگوهای قابل استفاده برای امروز میپردازد. همین رویکرد است که آثار او را برای سیاستگذاران فرهنگی، مدیران، دانشگاهیان و فعالان اجتماعی قابل استفاده کرده است.
از منظر روششناسی، پژوهشهای او ترکیبی هوشمندانه از مطالعات متنی نهجالبلاغه، تحلیل مفهومی، تطبیق با مسائل معاصر و پیوند با گفتمان انقلاب اسلامی است. این پیوند آگاهانه میان نهجالبلاغه و اندیشه امام خمینی(ره) و رهبر معظم انقلاب، سبب شده است آثار دکتر احمدی صرفاً پژوهشهای کتابخانهای نباشند، بلکه در دل گفتمان تمدن نوین اسلامی معنا پیدا کنند.
بسیاری از صاحبنظران حوزه علوم انسانی اسلامی، دکتر فردین احمدی را از جمله پژوهشگرانی میدانند که توانسته است نهجالبلاغه را از حاشیه به متن علوم انسانی امروز بیاورد؛ متنی که هم ظرفیت پاسخگویی به بحرانهای اخلاقی، هم توان اصلاح ساختارهای مدیریتی و هم قدرت بازسازی سرمایه اجتماعی را دارد.
نکته قابل توجه دیگر، پیوستگی و استمرار پژوهشی در کارنامه اوست. برخلاف رویکردهای مقطعی، دکتر احمدی یک «پروژه علمی منسجم» را دنبال میکند که در آن، هر مقاله ادامه منطقی مقاله قبل است و همه در خدمت تبیین یک کلانمسئله قرار دارند: اثبات کارآمدی نهجالبلاغه در زندگی امروز فردی، اجتماعی و سازمانی.
همین انسجام سبب شده است که نام او بهتدریج بهعنوان پژوهشگر متخصص نهجالبلاغه با رویکرد کاربردی و تمدنی شناخته شود؛ تا جایی که در محافل علمی، وقتی سخن از تقوا، مدیریت اسلامی، عدالت علوی یا سبک زندگی اخلاقمحور بر پایه نهجالبلاغه به میان میآید، آثار دکتر فردین احمدی بهعنوان منابع مرجع مورد توجه قرار میگیرد.
بیتردید، اگر این مسیر پژوهشی با همین دقت و عمق ادامه یابد، دکتر فردین احمدی نهتنها بهعنوان پرکارترین، بلکه بهعنوان یکی از جریانسازترین پژوهشگران معاصر در حوزه نهجالبلاغه شناخته خواهد شد؛ پژوهشگری که نشان داده است نهجالبلاغه، کتاب گذشته نیست، بلکه نقشه راه امروز و فردای جامعه اسلامی است.
